.:((85 optometry )):.

اپتومتریست کیست؟

آناتومی چشم

ساختمان چشم و چگونگی بینایی

اختلالات بینایی

بیماری های چشمی

معاينه كامل چشمي

چشم و بیماری های عمومی

سندرم های شایع چشمی

اختلالات دید دو چشمی

کم بینایی و نابینایی

چشم و عینک

عدسی های تماسی

عوارض شایع لنزهای تماسی

چشم و کامپیوتر

جراحی عیوب انکساری

دلایل رد لیزیک

تنبلي چشم(اًمبليوپي)

کوررنگی

افتادگي پلك (پتوزيس ptosis )

*** اورژانس های چشم ***

کونژنکتیویت

یووئیت

اندوفتالمیت

اوربیتال سلولایتیس

نوریت اپتیک

انسداد شریان مرکزی شبکیه

انسداد ورید مرکزی شبکیه

دکولمان شبکیه

خونریزی حاد زجاجیه

خونریزی زیر ملتحمه

زخم های قرنیه

تروما

ترومای کند یا غیر نافذ

تروماهای پاره کننده

کراتوکوکونژنکتیویت اپیدمیک

زخمهای باکتریایی قرنیه

کراتیت هرپسی

هیدروپس حاد قرنیه

سوختگی های شیمیایی

سوختگی های حرارتی

سوختگی ناشی از اشعه ماورای بنفش

اجسام خارجی داخل چشمی

اجسام خارجی روی سطح چشم و خراشیدگیهای قرنیه

ترومبوز سینوس کاورنوس

ایریدسیکلیت تروماتیک

جابجایی عدسی

گلوکوم (glaucoma)

 گردآورنده: حامد کندری (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

تعریف:

گلوکوم به یک بیماری اطلاق نمی شود، بلکه شامل گروهی از بیماری هاست که با افزایش فشار داخل چشم intraocular pressure ، فرورفتگی و آتروفی سر عصب اپتیک و اختلال میدان دید مشخص می شود.فشار داخل کره چشم به سه عامل بستگی دارد:

- سرعت ترشح مایع زلالیه توسط جسم مژگانی

- مقاومت شبکه ترابکولار و کانال اشلم در برابر خروج مایع زلالیه

- میزان فشار وریدی اپی اسکلرا.

در بیشتر موارد، افزایش فشار داخل کره چشم نتیجه مقاومت در راه خروجی زلالیه است و در موارد اندکی، افزایش فشار داخل کره چشم تنیجه افزایش فشار وریدی اپی اسکلراست.

تقسیم بندی:

تقسیم بندی های مختلفی برای گلوکوم وجود دارد:

بر اساس سن : نوزادی، جوانان، بزرگسالان

بر اساس محل انسداد خروج زلالیه: قبل از ترابکولار، ترابکولار و بعد از ترابکولار

 بر اساس بافت درگیر : به طور مثال گلوکوم ثانوی به کاتاراکت

بر اساس علت: به طور مثال گلوکوم نئوواسکولار به علت انسداد ورید مرکزی رتین

اگرچه تمامی این تقسیم بندی ها با ارزش می باشند اما تقسیم گلوکوم به زاویه بسته و زاویه باز به علت مشخص کردن پاتوفیزیولوژی و نکات بالینی مهمترین تقسیم بندی است.

گلوکوم زاویه بسته (Angle-Closer glaucoma)

گلوکوم زاویه بسته به علت قرار گرفتن عنبیه برروی شبکه ترابکولار ایجاد می شودکه در نتیجه آن خروج مایع زلالیه متوقف می شود. به طور کلی مکانیسم گلوکوم زاویه بسته به دو دسته تقسیم می شود: جلو راندن ایریس از عقب و به جلو کشیدن عنبیه. انسداد زاویه به علت جلو آمدن ایریس شایعترین علت گلوکوم زاویه بسته است. در این حالت جریان مایع زلالیه از اتاق خلفی به اتاق قدامی متوقف و با فشار آوردن ایریس به جلو شبکه ترابکولار توسط عنبیه مسدود می گردد.

گلوکوم زاویه بسته می تواند بدون pupillary block ایجاد شود. دیافراگم عدسی- عنبیه ممکن است به وسیله تومورها یا سایر ضایعات فضاگیر به جلو رانده شود. به علاوه عدسی وایریس ممکن است به علت تورم اجسام مژگانی به جلو فرستاده شوند. در نهایت ایریس می تواند متعاقب التهابات، ایجاد عروق جدید و ... به شبکه ترابکولار بچسبد.

گلوکوم زاویه بسته اولیه با pupillary block :

شیوع و پاتوفیزیولوژی

در گلوکوم زاویه بسته اولیه با انسداد مردمک یک تمایل ارثی وجود دارد. این بیماری نسبت به گلوکوم زاویه بازشیوع کمتری دارد. در سفید پوستان این بیماری شایع تر از مردان است و شیوع ان بین مردان و زنان سیاه پوست برابر است.

بیمارانی که دچار گلوکوم زاویه بسته اولیه می شوند، دارای اتاق قدامی کم عمق هستندف که این بیماران را مستعد بهpupillary block می کند. با افزایش سن به علت بزرگ شدن عدسی و میوتیک شدن مردمک، احتمال انسداد مردمک افزایش می یابد.

Visual distortion

گردآورنده: حامد کندری (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

 
اختلالات بینایی مربوط به وظایف اصلی چشم همچون تیزبینی، سازش تاریکی، دید رنگ، دید محیطی یا پریفرال می گردد. این اختلالات ممکن است در نتیجه بیماری های چشمی یا بیماری های عصب اپتیک ، بیماری های مربوط به مسیر بینایی، بیماری هایی که ممکن است در ناحیه لوب اکسیپیتال اتفاق بیافتد و شرایط دیگری باشند. ناتوانی فرد در واضح دیدن به ناتوانی اش در انجام کارهای خاص بینایی همچون خواندن، نوشتن، تشخیص موقعیت و غیره باز می گردد.

Distortion به معنای اعوجاج و visual distortion اعوجاج بینایی یا همان کج و معوج دیدن معنی می دهد و به چند دسته مهم تقسیم بندی می شود:

1- Macropsia 2- Micropsia 3- Teleopsia 4- Peleopsia 5- Metamorphopsia 6-...

1- Macropsia

اختلالی است عصبی که بر بینایی انسان تاثیر می گذارد و طی آن اشیا بزرگتر از اندازه طبیعی خود به نظر می رسند. افرادی که به این عارضه مبتلا هستند، دارای اختلالاتی در درک زمان نیز می باشند: معمولا برای این افراد زمان به سرعت یا به آهستگی می گذرد. علامت دیگری که در این افراد دیده می شود، اختلال در حس لامسه آنهاست؛ برای مثال احساس این افراد از قدم برداشتن بر روی یک زمین نرم و اسفنجی، یا احساسی که از لمس کردن برخی از اشیاء دارند، ممکن است به اشتباه و یا اثلا درک نشود.

 Loss of vision 

گردآورنده: زهرا بقایی (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

یکی از موارد اورژانسی چشم visual loss یا از دست رفتن دید ناگهانی چشم می باشد، که ممکن است به صورت scotoma، دو چشمی یا تک چشمی ایجاد شود.

Scotoma به حالتی گفته می شود که فرد یک قسمت از بینایی خودش را از دست می دهد که به صورت مناطقی سیاه در میدان دید، دیده می شوند.

به طور طبیعی در هر چشم نرمال یک scotoma به طور معمول وجود دارد که معمولا blind spot نامیده می شود. که به خاطر خیلی کوچک بودن scotoma وجودش احساس نمی شود اما می توان با روش های کلینیکی وجود آن را ثابت کرد.scotoma  پاتولوژیک بر اثر بیماری هایی که روی رتین یا عصب اپتیک اثر می گذارند ایجاد می شود. Scotoma ایجاد شده ممکن است در هر جای میدان بینـــایی و در اندازه های مختلف ایجاد می شود. که بر همین اساس به ســه دسته تقسیم می شود:

Central scotoma : اسکوتوم مرکزی هر چند هم کوچک باشد در کارهای روزمره ی فرد ایجاد مزاحمت می کند و فرد توانایی تشخیص درست اشیاء را ندارد.

Peripheral scotoma: فرد در میدان بینایی اش احساس نوعی فشار را می کند و توانایی تشخیص موقعیت اجسامی که در امتداد خط دیدش قرار دارند را ندارد.

Combination scotoma: در این نوع فرد هم توانایی تشخیص اجسام را ندارد و هم توانیی تشخیص موقعیت آنها را !

گردآورنده: هما قلعه نویی (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

سر درد یکی از شکایات معمول و رایج در کلینیک است. بیشتر بیماران بالای 8 سال در زندگی خود سر دردهایی در نقاط مختلف سر داشته اند. در تحقیقی گسترده، چیزی بالای 90% این شکایات مربوط به سیستم بینایی نمی شود. تشخیص نوع سر درد و علت آن بر عهده متخصصان کلینیکی است.

سر درد، دردی در ناحیه کرانیوم کاسه سر  ، پشت گردن، و ناحیه پیشانی است که می تواند بر اثر ماهیچه های اطراف جمجمه، فشار در سینوس های پارانازال و کشش روی عروق اینترا کرانیال، اکسترا کرانیال و یا در نرم شامه بوجود آید.

ماده مغز خاکستری وسفید  برای تمام محرک ها بدون حس درد است.

در برخورد با بیمار موارد مورد توجه و سؤالات پرسیده شده به شرح زیر است:

1- location محل سر درد.

2- duration مدت زمان سر درد - زمان شروع شدن سر درد خیلی مهم است .آیا شروع آن ناگهانی و برای چند ثانیه است ؟ یا سریع و تند برای چند دقیقه ؟ - یا تدریجی و برای زمان طولانی تر از چند دقیقه.

اگر سر درد سریع و آنی باشد و بیمار برای اولین بار با آن رو به رو شده باشد ممکن است به دلیل خونریزی زیر عنکبوتیه باشد.به خصوص اگر عواملی مثل آماس و تحریک مننژیال وجود داشته باشد.

3- طبقه بندی سر درد و شدت آن severity : که شامل سه نوع ملایم mild - متوسط moderate  و شدید sever می باشد. سر دردهایی با منشا مننژیت، خون ریزی زیر عنکبوتیه و سر دردهای خوشه ای درد شدید دارند ولی شدید ترین درد مربوط به میگرن است. سر درد چشمی درد شدیدی ندارد.

4- ماهیت درد type : آیا درد کند و مرده، واضح و سریع، مستمر و یا ضربان دار است؟

اگر درد خیلی شدید و شبیه برق گرفتگی باشد می تواند با عامل تحریک ریشه اعصاب یا نورولوژی باشد.

Migren Headache

میگرن با نام های متفاوتی نام گذاری شده است عبارتند از میگرن، همی کرانیال، سر درد و .....درد آن یک طرفه است ولی محرک درد در دو طرف سر است. میگرن تا حدودی ارثی است. دربچه هایی که یکی از والدین میگرن دارند شیوع بیشتری دارد. در دهه 2و3 زندگی شروع می شود ولی حملات آن به صورت منظم است. در دهه 4زندگی تا 10، 15 سال فروکش می کند .علتی برای میگرن اشاره نشده است . در خانم ها بیشتر در سیکل های ماهانه است و به دلیل استرس ها و عوامل دیگری که در این ماه وجود دارد .

میگرن کلاسیک شامل مراحل زیر است:   

 1- The prodrome : اولین مرحله از میگرن کلاسیک است. مریض در ساعات اولیه سردردش احساس سر خوشی یا افسردگی می کند ولی کم کم حساسیت آن کمتر می شود و تا حدی که فقط مریض احساس سردرد می کند. ولی افراد مریض این احساس و مرحله را به صورت آشکارا تجربه نمی کنند و یا اگر تجربه کنند نمی توانند این احساس افسردگی را به میگرن ربط دهند .

2- aura  :این مرحله از میگرن کلاسیک توسط پزشک معالج شناخته شده است چون شمار زیادی از مریض ها این نشانه را گزارش می دهند. اورا در واقع وجود نقطه های نورانی در میدان های بینایی است که همیشه وابسته به بینایی است. هلمهولتز آن را fortification scotom نامید . ابتدا با تار شدن نقطه ای در میدان بینایی و احساس حرکت جسمی سبک جلوی چشم ایجاد می کند گاهی مثل موج دریا یا اشیا ریز که به تدریج بزرگتر می شود بروز می کند .

اورا حاشیه روشن و دندانه دار دارد که این پدیده در مرکز بینایی شروع می شود و به اطراف گسترش می یابد . اورا با پیشرفت این مرحله کوچکتر می شود . نام این نقاط نوری به دلیل همانندی در لبه های آنها به قلعه ی برج های اروپا، از طراحی قلعه ها، و برج ها گرفته شده است . اورا رنگی و مثل لامپ درخشان است به همین دلیل به آنها scintillating scotoma می گویند . بازتاب نمایی دو طرفه است و مربوط به ناحیه اسکیپتال است.زمان آن 30 - 15 دقیقه طول می کشد ولی بیشترین زمان گزارش شده 20 دقیقه است .قبل از سر درد های عمومی کامل وتمام می شود.اگر یک مریضی گزارش کند که او را در حین سر درد وجود دارد این سر درد میگرن نیست .

دوبینی (DIPLOPIA)

گردآورنده: سعیده حسینی (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

نام دیگر دو بینی دیپلوپیا است که در آن از یک شی دو تصویر دیده می شود. به طور کلی دو نوع دوبینی وجود دارد: الف) دوبینی تک چشمی ب)دوبینی دوچشمی

زمانی که یک بیمار با شکایت دوبینی مراجعه می کند ابتدا باید مشخص شود: 1- در کجا دو تصویر از هم فاصله گرفته اند و در کجا در هم رفته اند. 2- آیا به صورت افقی یا عمودی از هم جداشده اند. اگرچه بیشتر شکایات دوبینی درنتیجه مشکلات دید دوچشمی است، اما از دلایل احتمالی دیگراین مشکل می توان به عیب انکساری اصلاح نشده و دوبینی تک چشمی اشاره نمود. درعیب انکسار اصلاح نشده ممکن است بیمار بیان کند که دو تصویر به طور کامل از هم جدا نیستند و تمایل به ادغام شدن دارند. ممکن است در این حالت شکایت بیمار به دلیل آستیگمات اصلاح نشده یا حتی دوبینی اصلاح نشده ای باشد که با تطابق اصلاح نمی شود و یا ممکن است پیر چشمی باشد.

• دوبینی تک چشمی(monoculal diplopia) :

به دوبینی گویند که تنها در یک چشم وجود دارد. این دوبینی حتی زمانی که چشم دیگر بسته است ادامه می یابد و زمانی که فرد به جهت دیگری نگاه می کند هم این دوبینی از بین نمی رود.اگر حدس زده شود که دلیل شکایت بیمار از دوبینی، دوبینی تک چشمی باشد باید از بیمار سوال شود که آیا وقتی یک چشم بسته است این اتفاق می افتد؟ دلایل کلاسیک برای دوبینی تک چشمی قوز قرنیه است. بیمار با کراتوکونوس علاوه بر دوبینی تک چشمی از آزار و ضعف بینایی در حین استفاده از عینک شکایت دارد. از علائم کلینیکی قوز قرنیه می توان به موارد زیر اشاره نمود:

نازک بودن و برجستگی راس قرنیه که با اسلیت لمپ مشاهده می شود و انحنای زیادی که در کراتومتری دیده می شود و در رتینوسکوپی رفله نور به صورت موج دار است.زمانی که بیمار به پایین نگاه می کند برجستگی های قرنیه ممکن است به صورت دندانهای در پلک پایین دیده شود. دوبینی تک چشمی می تواند در اثر عوامل زیر ایجاد شود: 

پیرچشمی (Presbiopia)

گردآورنده: سمیرا دربان جعفری (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

با گذشت عمر و افزایش سن، هر سال مقداری از خاصیت ارتجاعی عدسی کم شده و تطابق نیز کاهش می یابد. معمولا مقدار تطابق در 10 سالگی 14 دیوپتر است در حالی که این مقدار در 50 سالگی به 2 دیوپتر می رسد. کاهش تطابق تدریجی اتفاق می افتد ولی وقتی که تطابق به 2 دیوپتر رسید، اگر جسمی کوچک در فاصله کمتر از 5/0 متر از چشم قرار گرفت به وضوح دیده نمی شود. این وضعیت را که با کاهش تطابق مشخص می شود را اصطلاحا پیر چشمی گویند. هنگام مطالعه به منظور جلوگیری از خستگی چشم ها نصف قدرت تطابقی باید در حال استراحت باشد، بنابراین یک فرد 45 ساله که حدود 5/3 تا 4 دیوپتر تطابق دارد برای آنکه به راحتی بتواند در فاصله 25 س م مطالعه کندف احتیاج به 4 دیوپتر تطابق دارد که ممکن است برای چند دقیقه بتواند مطالعه کند ولی برای مدت طولانی دچار خستگی شده ودید نزدیک تار می شود. بدیهی است برای رفع این مشکل باید از عینکهای کمکی مثبت استفاده کند که برای فرد مورد نظر با توجه به آن که نصف قدرت تطابق باید در ذخیره بماند باید از عینک 2+ استفاده کند. پیرچشمی معمولا وضعیت خوشایندی برای فرد نبوده و در بیان ان برای بیمار باید توضیح کافی داد که پدیده ای طبیعی است و برای همه افراد اتفاق می افتد.

سن متوسط ایجاد پیرچشمی 42 تا 45 سالگی است و بدیهی است افرادی که دوربین باشند، زودتر نیاز به عینک نزدیک پیدا می کنند و برحسب شدت دور بینی ممکن است در سن حتی زودتر از 40 سالگی احتیاج به عینک نزدیک پیدا کنند و بر عکس افراد نزدیک بین در سنین بالاتری به عینک نزدیک نیاز پیدا می کنند.

آفاکیا (فقدان عدسی): هرگاه عدسی در محور بینایی نباشد به آن آفاکیا گویند و از علل شایع آن می توان به خارج کردن عدسی به روش جراحی cataract surgery اشاره کرد. از علل دیگر آن بیماری های سیستمیک مانند سندرم مارفان یا پس از ضربات چشم می باشند؛ آفاکیا موجب پیدایش دوربینی شدید و از بین رفتن مکانیسم تطابق می شود. علامت اصلی آفاکیا کاهش دید دور و نزدیک است.

چشم درد (pain eye)

گردآورنده: مهسا مرادقلی (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

درد چشم به صورت دردی سوزنده، تپنده، دردناک یا احساس تیر کشیدن در داخل یا خارج چشم توصیف می شود یا ممکن است احساس نوعی جسم خارجی در چشم وجود داشته باشد. میزان درد متغیر بوده و هر شخص ممکن است درد متفاوتی را گزارش کند.

درد چشم می تواند سطحی یا عمقی باشد:

الف) درد سطحی: این درد ناشی از تروماهاست. تروماهای معمولی که می توانند سبب چشم درد شوند شامل التهاب اپی تلیوم قرنیه، ملتحمه، یا اپی اسکلرا؛ خراش قرنیه، سفت شدگی پلکها می باشد. درد ناشی از تروما با وسعت آن متناسب است. درد می تواند باعث احساس جسم خارجی در چشم گردد. همچنین بسیاری از التهابات می توانند سبب چشم درد گردند ولی التهاب قرنیه از این موضوع مستثنی است، چون در التهاب قرنیه حساسیت آن کاهش می یابد. التهاب اسکلرا و اپی اسکلرا می تواند باعث بروز دردی سوزنده و تیر کشنده شود که در این مورد هم شدت درد با علت آن متناسب است. گاهی اوقات دلیل درد چشم به خاطر قرار گرفتن جسم خارجی روی ملتحمه پلکی است که می تواند به نقاط بالاتر پلک هم حرکت کند. می توان این جسم را با یک اپلیکاتور استریل خارج نمود و اگر روی اپی تلیوم بود می توان آن را با محلول شست و شو داد. یکی از درد های شایع و سخت سطحی قرار گرفتن جسم خارجی در زیر لنزهای تماسی است.

ب) درد عمقی: درد شدید گاوب یا کره چشم یکی از شکابات غیرمعمول مراجعه کنندگان است که ممکن است مربوط به التهاب پشت عصب اپتیک باشد. در بیماری MS یکی از شکایات بیمار از درد غیر معمول کره چشم است که در این مورد بیماری علائمی همچون کاهش دید و تب دارد که ماهیتی بحرانی دارند. توجه کردن به سیمپتوم های موجود ما را در تشخیص کمک می کند. این دردها معمولا با سردرد های کششی همراهند. گاهی بیماران از یک شیء نوک تیز صحبت می کنند که درد حاصل از ان به صورت ناگهانی ظهور کرده و دردی تیرکشنده بوده و ممکن است ممکن است بیمار از شدت درد برای مدت 2-1 ثانیه بی حس شود. این درد تکرار شونده نیست ولی احتمال عود آن وجود دارد.

تاری دید (Blured vision)

گردآورنده: مونا مهرآوران (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

تاری دید یک از معمول ترین شکایات بیماران است و تشخیص آن اغلب اوقات سخت و مشکل می باشد . بسیاری از داروها با اثرات منفی که دارند می توانند باعث تاری دید گردند، اما بسیاری از داروهای معمول که باعث تاری دید می شوند از نوع آنتی کولینرژیک هستند؛ مثل آتروپین، اسکوپالامین، هماتروپین، تروپیکامید و غیره.

همچنین گزارش شده که در بیماران با ادم قرنیه ناشی از مصرف داروهای فونوتیازین (گروهی از داروهای ضد جنون) مشاهده شده است. با قطع مصرف این داروها ادم قرنیه بهبود می یابد و  VAبهبود می یابد. مصرف بعضی از داروها سیستمیک نیز می تواند باعث تاری دید شود. از جمله: آنتی هیستامین ها، اتانول، آتروپین، آنتاگونیستهای گیرنده های بتا آدرنرژیک و غیره.

عواملی که باعث تاری دید می شوند:

1- عیوب انکساری.2- پیرچشمی.3- مایوپی شبانه.4- عوامل مربوط به لنز (کاتاراکت، جابه جایی لنز، لینتکونوس: برآمدگی لنز به سمت جلو).5- عوامل مربوط به قرنیه ( کراتیت، دیستروفی قرنیه، تروما، ادم قرنیه).6- التهاب پووئیت قدامی 7- کدورت ویتره.8- آمبلیوپی.9- اختلالات تطابقی.10- عوامل مربوط به رتین (التهاب رتین، عوامل عروقی، RD و عوامل ارثی.11- تغییرات ناحیه ماکولا(التهاب، عوامل عروقی، دژنراسیون و عوامل ارثی).12- مشکلات مربوط به عصب اپتیک( التهاب، تروما، عوامل عروقی، عوامل ارثی).13- دیابت.14- برخی از داروها

مسیرهای بینایی

گردآورندگان: زهرا بقایی (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)، مهدیه دادگر (کارشناسی اپتومتری ورودی 83)

رتین، عصب اپتیک، کیاسمای بینایی، نوار اپتیک، اجسام زانوئی خارجی، تشعشع های بینایی و نواحی قشری (کورتیکال) بینایی مجموعه ای به نام راه بینایی را می سازند. تمام این راهها به عنوان بخشی از سیستم عصبی مرکزی که در طول دوران رشد به سمت جلو و به درون حفره اوربیت گسترش پیدا کرده اند در نظر گرفته می شوند. رتین به عنوان قسمتی از مغز پیشین بوده که رشد سریعتری داشته و در جلو قرار می گیرد و عصب اپتیک نیز جزئی از ماده سفید مغز است و از این رو همانند این ماده توانایی ترمیم و بازسازی ندارد و همانند سایر قسمت های سیستم عصبی مرکزی بوسیله نرم شامه، عنکبوتیه و سخت شامه پوشیده می شود.

عصب اپتیک

عصب اپتیک از 4 بخش داخل چشمی، داخل اوربیت، داخل کانالی و داخل جمجمه ای تشکیل یافته است.

بخش داخل چشمی

این بخش شامل دیسک اپتیک و بخشی از عصب است که در درون اسکلرا قرار می گیرد. قطر دیسک در حدود 5/1 م م بوده و رنگ آن صورتی کم رنگ است، به گونه ای که نسبت به رتین احاطه کننده آن کم رنگ تر و مات تر دیده می شود. گاهی اوقات دیسک اپتیک را به عنوان سر عصب اپتیک نیز می شناسند. به خاطر اینکه دیسک در بالی سطح رتین مجاور خود قرار نگرفته؛ بلکه به صورت هم سطح با آن قرار دارد.

دیسک اپتیک از اکسون های تمام سلولهای گانگلیونی رتین تشکیل شده است. اکسون هایی که از نواحی پریفرال و سنترال رتین منشا می گیرند مختلط می شوند؛اما پس از رسیدن به عصب اپتیک اکسون های پریفرال، موقعیتی محیطی به خود می گیرند و اکسون های سنترال در مرکز عصب قرار می گیرند. عدم وجود سلولهای مخروطی و استوانه ای در دیسک باعث شده است که این ناحیه از رتین نسبت به نور حساس نباشد و به همین علت به آن نقطه کور (blind spot) گفته می شود.

خارش و سوزش چشم  (Burning & Itching of eye)

گردآورنده: سارا حاج شریفی (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

سیمپتوم های خارش و سوزش چشمی بسیار رایجند. چشم در برابر آلرژی ها وتحریکات بسیار مستعد است، به این دلیل که چشم سطحی مرطوب است که به طور مداوم در تماس با هوا همراه با تمام آلودگی های آن است. علاوه بر آن باکتری ها روی سطح مرطوب بهتر رشد می کنند و می توانند باعث ایجاد تحریکاتی خودبه خودی شوند. بعضی از این باکتریها بسته به شرایط می توانند از یک خارش ساده پیشرفت کرده و باعث احساس زبری و حتی درد شوند.

نشانه ای خارش و سوزش ممکن است همراه با مقادیر کمی از هایپروپی، آستیگماتیسم یا مشکلات دید دو چشمی بروز کنند. این علائم ممکن است همراه با قرمزی یا پرخونی لبه های پلک و ملتحمه رخ دهند. در بسیاری از موارد با اصلاح عیب انکسار بیمار یا مشکلات دید دو چشمی ممکن است خارش و سوزش و همچنین پرخونی برطرف شود.

دلیل سوزش و خارش به خوبی مشخص نیست؛ یک احتمال آن این است که آستنوپیا می تواند باعث ایجاد رفلکس آکسونهای موضعی گردد. ممکن است تلاش برای جبران عیب انکسار باعث تحریک پایانه های اعصاب حسی و افزایش در خونرسانی موضعی گردد. در نتیجه باعث هایپرمی ملتحمه و لبه های پلک می گردد. این هایپرمی مسئول احساس سوزش و خارش است و باعث می شود که شخص چشم هایش را بمالد. مالیدن چشم به نوبه خود می تواند میزان باکتری های اشک را افزایش دهد و باعث فرایندهای التهابی مثل بلفاریت یا کنجکتیویت شود. حتی یکی از فاکتورهای اصلی در اتیولوژی گل مژه ممکن است مالیدن چشم ها ناشی از یک عیب انکسار کوچک باشد.

شب کوری (Nyctalopia)

گردآورنده: حسنه زرگانی (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

_{^{به حالتی گویند که طی آن شرایط اسکوتوپیک مختل می شود، یعنی قسمتی از سیستم بینایی که بر عهده ی سلولهای مخروطی یا استوانه ای است دچار اختلال می شود. این شرایط تحت کنترل اعصاب انتهایی است. حال اگر اختلال یا آشفتگی در این اعصاب رخ دهد نتیجه آن شب کوری می شود.}}

_{در nyctalopia دید تا اندازه ای در نور کم مشکل یا غیر ممکن می شود. همانگونه که می دانیم در ناحیه پریفر رتین بیشتر سلولهای استوانه ای دیده می شود تا سلول مخروطی؛ سلولهای استوانه ای سلولهایی اند که برای دید در شب و نور کم به کار می روند. در شب کوری این سلولها دچار اختلال می شوند( به عنوان مثال ماده رتینال کافی در این سلولها وجود نداشته باشد.) در نتیجه دید در شب و نور کم کاهش می یابد.}

^{افراد شب کور نه تنها دید آنها در شب کاهش می یابد بلکه گاهی اوقات زمانی که از نور زیاد به نور کم می روند لازم است که چشم های خود را برای ایجاد تصویر واضح بر روی رتین تنظیم کند. در این افراد کانتراست دید تا حدی کاهش می یابد. بر اساس تحقیقات انجام شده، عسل در درمان شب کوری مؤثر است، اما مکانیسم اثر آن مشخص نیست.شب کوری ممکن است به صورت مادرزادی یا کانجنیتال باشد و یا اینکه در اثر آسیب و یا سوء تغذیه ایجاد گردد.( مثل کمبود ویتامین A).}

RED EYE

گردآورنده: اسماعیل شمالی (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

به قرمزی چشم red eye گفته می شود. Red eye یک تشخیص نیست بلکه یک نشانه است. بیماریهای زیادی می توانند باعث قرمزی چشم گردند که به اختصار به چند مورد از آنها اشاره می شود:

1- گلوکم حاد

علائم: درد، تهوع، رفلکس قرنیه ای کدر، مشاهده هاله های رنگی، کاهش VA  و اشک ریزش**ترشحات: آبکی** قرنیه: طبیعی یا شیری** مردمک: گشاد و بدون پاسخ به نور** قرمزی به صورت منتشر در چشم دیده می شود.

2- کونژکتویت

علائم: سوزش و خارش** ترشحات: چرکی** قرنیه: طبیعی** مردمک: طبیعی** قرمزی در اطراف فورنیکس مشاهده می شود.

الف) باکتریال: قرمزی به صورت دوطرفه وجود دارد؛ هنگام بیدار شدن از خواب در صبح اگزودای چرکی همراه با چسبندگی پلکها مشاهده می شود؛ خارش خفیف، اشک ریزش؛ پر خونی منتشر در چشم

روز کوری (Hemeralopia)

گردآورنده: پیوند کمالی صادق ( کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

به مجموعه شکایت هایی گویند که فرد در طول روز ابراز می کند و بدین معناست که فرد در نور و روشنایی قادر نیست به طور واضح ببیند و این روشنایی باعث تار شدن دید فرد می گردد و می توان آن را شکلی از کوری ناقص اطلاق کرد که طی ان فرد توانایی تفکیک یک جسم روشن را از یک جسم کدر ندارد. روز کوری اختلالی بدون علامت در دید است.

روز کوری دقیقا مخالف شب کوری است ولی گاهی اوقات این دو اصطلاح به طور اشتباه به جای یکدیگر به کار می روند. در روز کوری دید در طول روز بد و بدتر می شود که نتیجه عدم کارکرد صحیح سیستم فتوپیک می باشد که سلولهای مخروطی تحت تاثیر قرار می گیرند و درجه پاسخ اپتیکی این سلولها تغییر می کند و دید فرد کاهش می یابد، اما دید فرد در هنگام شب بدون تغییر باقی می ماند، زیرا در این افراد اختلالی در سیستم اسکوتوپیک رخ نمی دهد.

عوامل ایجاد کننده روز کوری:

1- یکی از علل اصلی کاهش دید در روز کاتاراکت است که در کاتاراکت لنز کدر می شود و نور قبل از رسیدن به رتین پراکنده می شود که این کدورت می تواند مربوط به هسته عدسی (پولار کاتاراکت) یا کدورتهای نزدیک و اطراف هسته لنز باشد.

تست آمسلر (AMSLER TEST)

گردآورنده: حامد کندری (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

تست آمسلر شبیه کاغذی گرافیکی است که یک سری خطوط سفید رنگ در زمینه مشکی یک چهار گوش را شکل می دهند. یکی از sign های ناحیه ماکولا این است که می تواند نظم این خطوط را برهم زند و آنها را پرموج کند، بشکند، دچار اعوجاج کند، یا باعث محو شدن خطوط چارت گردد. با استفاده از این چارت به راحتی می توان وجود wet AMD را تشخیص داد. و از آنجایی که Dry AMD می تواند ثانوی به Wet AMD ایجاد شود از این رو برای اغلب بیماران باید تست آمسلر را به کار برد.

AMD (AGE- Related Macular Degeneration):

همانطور که گفتیم یکی از معمولی ترین و ساده ترین ابزارهای مورد استفاده برای تشخیص و آگاهی از پیشرفت AMD تست آمسلر است. باید چشم ها را مرتبا با این تست چک کرد، و هر گونه در دید که ممکن است است نشانه شروع پیشرفت AMD باشد را به پزشک اطلاع دهیم. در حالت عادی تمام خطوط چارت باید مستقیم دیده شوند و هیچ بخشی از آن مه الود یا توخالی به نظر نرسد. در AMD ، متامورفوپسیا ممکن است باعث شود که خطوط چارت به صورت خمیده ویا موج دار شوند و ممکن است به علت اسکوتوم بخشی از صفحه به صورت محو یا مه الود باشد.

در چارت آمسلر هر مربع کوچک 5mm است و وقتی که چارت را در 30cm بیمار می گیریم، هر مربع 1 درجه روی رتین را به خود اختصاص می دهد. چارت آمسلر برای بیمارانی که کاهش دید دارند، تستی ساده و راحت است. گاهی اوقات ممکن است این چارت را برای افرادی که شکایتی ندارند هم به کار ببریم؛ فقط برای اطمینان از تشخیص خود از آن استفاده می کنیم. معمولا چارتهای امسلر را برای افرادی که تیزبینی آنها کم است به کار می بریم.

ترس از نور (photophobia or light sensitivity )

گردآورنده: آزاده توکلی نسب (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

حساسیت به نور که فتو فوبی نامیده می شود یک شکایت از حساسیت بیش از حد یا عدم تحمل نور شدید است . نور خورشید، نور فلوئورسنت، نور های درخشان و محیط های خیلی روشن همه می تواند باعث ایجاد این مشکل شوند. بسته به شدت این مشکل (فتوفوبی) حتی در بعضی افراد نور خیلی کم هم باعث ناراحتی شخص می شود و در بعضی دیگر نور های شدید این تحریک را ایجاد می کند و باعث سوزش چشم می گردد دراصطلاح پزشکی واقعا فتوفوبی ترس نیست. اما یک تجربه درد یا ناراحتی برای چشم ها در نتیجه قرار گرفتن درمعرض نور است. حساسیت به نور معمولا در نتیجه ورود خیلی زیاد نور به داخل چشم که موجب تحریک بالای فتورسیتورهای رتین و در نتیجه فرستادن ایمپالس های الکتریکی خیلی زیاد به عصب بینایی ایجاد می شود.  این امر موجب ایجاد یک رفلکس بیزاری به نور و ناراحتی یا درد در چشم ها می شود؛ نور خیلی زیاد در صورتی می تواند وارد چشم شود که یک یا هر دو مردمک قادر به انقباض نرمال نباشند (یا نتوانند به صورت نرمال منقبض شوند) و در واقع در این حالت عنبیه قادر به انقباض کافی در جهت کاهش نور ورودی به چشم نیست که این مسئله در آسیب عصب اکولوموتور دیده می شود؛ اما درغیر این صورت معمولا یک نشانه وابسته به اختلال یا بیماری از قبیل التهاب قرنیه، آفاک و... است. فوتوفوبی یک شکایت معمول و رایج چشمی است و در موارد شدیدش شخص در درجات نور خیلی پایین (نورخیلی کم ) بهتر فعالیت می کند و عملکرد بهتری دارد. بیماران دچار فتوفوبی چشم هایشان را از مقابل نور مستقیم بر می گردانند یا درشرایط نور زیاد از عینک آفتابی استفاده  می کنند، یا دنبال یک پناهگاه تاریک می گردند .

خشکی چشم Dry eye

گردآورنده: راحله افروزی فرد (کارشناسی اپتومتری ورودی 85)

یکی از شایع ترین علت های مراجعه ی افراد به درمانگاه چشم پزشکی خشکی چشم است. این بیماری که ناشی از تغییر در کیفیت و کمیت اشک چشم می باشد تحت تاثیر بیماری های زیادی ایجاد می گردد و داروهای زیادی هم منجر به این بیماری می شوند و درهمه گروههای سنی این بیماری شایع است اما شیوع آن در افراد مسن به ویژه زنان بیشتر است . علائم این بیماری از سوزش وخارش خفیف چشم و درموقع انجام کارهای چشمی تا سوراخ شدن قرنیه وتاری دید دائمی را ایجاد می کند. 30% مراجعین به چشم پزشکی دچار عارضه ی خشکی هستند. فرد مبتلا به خشکی چشم عینکش را مرتبا جابه جا می کند و چشمش رامی مالد .علائم (objective) خشکی چشم ممکن است درست تشخیص داده نشود. هر دارو یا بیماری که منجر به خشکی چشم شود می تواند سطح چشم و دید را تغییر دهد (knopf 1993).  استفاده از بعضی داروها می تواند به جای درمان خشکی چشم آن را وخیم تر کند.signs وsymptoms  خشکی چشم می تواند به اشتباه به عفونت ها ، آلرژی ها وخارش چشم و سوزش ملتحمه نسبت داده شود .